Uncategorized

โขลน

โขลน

โขลน เป็นคำเรียกหญิงสาว (โขลน​ทุก​คน​เป็น​ผู้หญิง) ที่ทำหน้าที่เฝ้าประตูวัง และดูแลความสงบเรียบร้อย รวมถึงความสะอาดภายในเขตพระราชฐานชั้นใน ซึ่งเป็นสถานที่ประทับของพระมหากษัตริย์และข้าราชการฝ่ายใน โดยอยู่ภายใต้บังคับบัญชาของจ่าโขลน หลวงเจ้าแม่ และท้าวศรีสัจจา ตามลำดับ ขึ้นกับแผนกโขลนจ่าในกรมวัง ต่อมาขึ้นกับกรมโขลนที่จัดตั้งขึ้นในปีพ.ศ 2410 ตามพระราชเสาวนีย์ในสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ขณะที่ทรงเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ พร้อมกับทรงให้กวดขันตรวจตรารักษาการภายในเขตพระราชฐานมากยิ่งขึ้น จะเห็นได้จาก พระบรมราชโองการเกี่ยวกับการตั้งกรมโขลนและหน้าที่ของกรมโขลน ตอนหนึ่งว่า


   ” ทรงพระกรุณาโปรดให้จัดโขลนเปนธรรมเนียมคล้ายโปลิดให้รักษาถนนในพระบรมมหาราชวังทุกถนนทุกทางให้จัดแบ่งเขตรแดน แต่รายกำลังโปลิดจะรักษาได้ แล้วให้มีนายกำกับคนหนึ่ง สำหรับว่ากล่าว ว่ากล่าวโปลิดตลอดทุก ๆ ถนน แลจะพระราชทานเงินเดือนให้โปลิดพอเป็นเบี้ยเลี้ยง ตามผู้ได้รับราชการมากแลน้อย ให้ผู้รับราชการในพระบรมมหาราชวังจัดเกวียนเล็ก ๆ สำหรับรับหยากเยื่อฝุ่นฝอยใบไม้ ใบตองของที่เปื้อนและเครื่องโสโครกทั้งปวงให้หญิงมหันตโทษเขนมาในพระบรมมหาราชวังเวลาเช้าให้โขลนพนักงานที่รับเครื่องรกเปื้อนบนเรือนของตัวลงมาในเกวียนซึ่งลากไปนั้น ถ้าเปนน้ำกระโถนก็ดี ฤาน้ำอื่น ๆ ซึ่งเป็นของโสโครกห้ามมิให้เทลงในเกวียนหยักเยื่อฝุ่นฝอย จะให้มีเกวียนถังไปรับต่างหาก ห้ามมิให้เทหยากเยื่อ หน้าที่ของตัว ให้โปลิดระวังอย่าให้เกิดการทะเลาะชกตีกันในวัง ห้ามชาววัง ห้ามโปลิดกล่าวคำหยาบ “

(หุ่นขี้ผึ้งจ่าโขลน จาก พิพิธภัณฑ์รัตนโกสินทร์)

ซึ่งต่อมาได้มีการยกเลิกกรมโขลนและโอนหน้าที่ของโขลนให้กับเจ้าหน้าที่รักษาพระราชฐานชั้นใน สังกัดกองวังสำนักพระราชวัง

 

 

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

Back To Top